گفت و گو با آلیس استپانیان

گفت و گو با آلیس استپانیان
خرداد 1393

 

alt

 تهیه ، تنظیم و ترجمه : صبا اخوت

 

آلیس استپانیان هنرمند فرا رسانه ای[1]،کیوریتور و مدافع حقوق حیوانات، متولد ایران است که هم اکنون در کالیفرنیای آمریکا زندگی میکند.وی فارغ التحصیل رشته نقاشی در مقطع فوق لیسانس است.فعالیت هنری او با نقاشی آغاز شد و ویدئوآرت را از سال 1997 آغاز کرد.آثار وی با دغدغه های اجتماعی-سیاسی، در زمینه ویدئوآرت،چیدمان،پرفورمنس،عکاسی،نقاشی،کیوریتوری و وب آرت در 300 نمایشگاه و 45 کشور به نمایش درآمده است.
استپانیان عضو هیات انتخاب اولین جشنواره سایت ویدئوآرت بوده و هم اکنون از اعضای سایت ویدئوآرت نیز هست.با او در خصوص دغدغه ها،فعالیتها و نظراتش در حوزه ویدئوآرت به گفتگو نشستم:

 

 

1.اگر ممکن هست در ابتدا درباره دغدغهها و فعالیت‌هایتان صبحت کنیم

برای من امری طبیعی است که روی طبقه بندی‌ها و قواعدی کار کنم که هنرها را از یکدیگر جدا کرده و بین هنر و زندگی فاصله می‌اندازد. به عنوان یک هنرمند، کیوریتور، و مدافع «حقوق حیوانات»، فعالیت‌ها و دغدغه‌هایم غالباً بایکدیگر همپوشانی دارند، که شاید به دلیل علاقه‌ام به یافتن ارتباط موجود میان مفاهیم و رویدادها باشد در خصوص آثارم، بیش از داستان گویی یا ارجاعِ به خود رسانه،به آشکارسازی انگیزه‌ها و حالات آگاهی انسان که ساختار نیروهای اجتماعی را حفظ می‌کند علاقمندم.

در طی سالها متوجه این امر شده‌ام که ارتباطی مستقیم میان مسائل حقوقی انسان و طریقی که با حیوانات رفتار میکنیم وجود دارد. URBAN RANCH PROJECT [یا پروژة مرزعة شهری] گالری مجازی‌ای در فیس‌بوک است که در سال 2012 به راه انداختم، پروژه‌ای که سعی دارد با بهره‌گیری از قدرت رسانه جمعی، در مورد پیش‌داوری‌های سلسله مراتبیِ ساخت بشر – همانند نژادپرستی، تبعیض جنسی، گونه‌پرستی – آگاهی‌ ببخشد.

از سال 1986 به طور گسترده ای با همراه زندگی‌ام - فیلیپ منتیون[2]- آهنگساز و هنرمند صدا،[3] در حوزه چند رسانه ای(پرفورمنس-چیدمان و ویدئو) کار کرده‌ام.در سال 2006، فعالیتمان را با نام BOX 1035 آغاز کردیم – عنوانی که از آدرس پستی سابقمان در نیویورک گرفته شده، و علاقه ما به تغییر و ناپایداری را نشان می‌دهد.

آثار ما ارجاعات اجتماعی، سیاسی، و روان‌شناختی دارد، و بسیاری از آن‌ها سیاست‌های ترس بعد از 11 سپتامبر را مورد توجه قرار می‌دهند.

در فوریه 2009، Manipulated Image را پایه گذاری کردم که یک پروژه کیوریت شده و مستقل هست در خصوص ویدئوآرت و رخدادهای چند رسانه ای که همکاری های داخلی و بین اللملی داشته ست.

 

2.چه ارتباط به خصوصی میان شما و رسانه ویدئو آرت وجود دارد؟

از سال 1997، همانطور که رسانة ویدئو دیجیتالی شد، ویدئوهای من هم همراه با خود رسانه تکامل پیدا کرد. پیش از فعالیت به عنوان یک ویدئو آرتیست، خودم را یک نقاش آتلیه‌ای در نظر می‌گرفتم. هرچند نمیتوانم منکر قدرت بالقوه رسانه های سنتی همچون نقاشی بشوم، اما سیالیت و در دسترس بودن هنر ویدئو را ترجیح می‌دهم، رسانه‌ای که فرای قواعد است و امکان فعالیت های اشتراکی را به وجود می آورد.من از آزادی و تاثیر لطیف آنچه با رسانه دیجیتال عرضه میشود،لذت میبرم .

 

3.به عنوان یک کیوریتور،تجارب شخصی شما در خصوص کیوریت ویدئوآرت های زنان ایرانی چه بوده است؟

من نمایشگاهی از 19 زن ویدئوآرتیست را با همکاری ندا درزی و پرس بوک ،کیوریت کرده‌ام. همچنین پروژه"نیچه مرد بود"[4] تعصبات انسانی و برخی از پیامدهای توزیع ناعادلانة قدرت در جوامع مردسالار را در کانون توجه قرار می‌دهد. هدف من در این راستا در حقیقت نشان دادن نوعی اعتدال و عدالت برای گونه انسان و غیر انسان در سراسر دنیاست که به نوعی مورد غفلت واقع شده است. خنثی کردن این بی عدالتی به نوعی مستلزم علاقه و شکستن سیستم قانون است.به شخصه،همکاری با زنان ایرانی مرا دوباره به گذشته وصل کرده و با بسیاری مسائل حل نشده پیوند داده است.

 

4.در خصوص نمایشگاههایتان که آثار زنان ایرانی را شامل میشود،بازتاب و واکنش هنرمندان کشورهای دیگر در این باره چیست؟

وقتی برای یک سخنرانی در سوئد و مکزیکو سیتی بودم گفتگوهای میان هنرمندان و حضار را شنیده ام. آن‌ها به‌طور کلی از دیدن قدرت زنانه و آثار بزرگ زنانی که سنتاً به شیوه‌های حقیرانه‌ای تیپ‌سازی می‌شدند کنجکاو و شگفت‌زده به نظر می‌رسیدند.

 

5.به عنوان کیوریتور آثار زنان ایرانی،آیا به شخصه تفاوتی میان این آثار به سایر آثار زنان میبینید؟

در خصوص بسیاری از هنرمندان ویدئوها که در "نیچه مرد بود" هستند، ریشه در هویت قومیتی کشور خودشان دارند.نام این پروژه از یک فیلسوف غربی گرفته شده تا توجه را به ماهیت جهانی مشکلی جلب کند که زنان ایرانی سعی در نشان دادنش دارند.این آثار ممکن است به نظر فرهنگ مدار بیاید چرا که برخواسته از تجارب فردی هنرمندان در کارشان است.ندا و من سعی کردیم کارهایی را انتخاب کنیم که با مضمون مورد نظر ما همخوانی داشت،اما در این میان هنرمندان زن ایرانی هستند که دیدگاه و علاقه مندی شان به طور عمده متفاوت است و بازتابی از هویت فرهنگی شان نمیدهد.

 

6.تعریف شما در خصوص رابطه میان اقتصاد هنر با ویدئوآرت چیست؟ آیا نکته مهمی است؟

ویدئوآرت زمان تقریبا زیادی ست که وجود دارد و بسیاری از مخاطبانش آن را ناآشنا،ضعیف و غیرقابل درک دانسته اند.برای همین بسیاری از مجموعه داران یا کسانی که با هنر سر و کار دارند در خصوص بعد اقتصادی آن تصمیم قطعی ندارند.ولی این مسئله برای من و هنرمندانی که میشناسم یا با آنها کار میکنم، تعیین کننده نیست.مثل هر کس دیگر ویدئوآرتیست ها نیز مایل هستند که هزینه مالی که برای کارهایشان میکنند جبران شود،اما در مقیاس وسیع،فکر میکنم که هنر شکلی از بهره برداری ذهنی ست و آن را در بستر سودرسانی سرمایه دارانه نمیبینم.من به اینکه بتوان قدرت خلاقانه خودآگاهی انسان را قوت بخشید علاقه مند هستم،صرف نظر از اینکه بتواند به درآمد زایی ختم شود یا خیر.

 

7.همانطور که میدانید ما در ایران متاسفانه این امکان را نداریم که این چنین شاخه هایی از هنر را در دانشگاه به شکل آکادمیک بیاموزیم بنابراین آن را به شکل تجربی انجام میدهیم.نظر شما در این خصوص چیست؟آیا نقش مهمی در خروجی هنری ما بازی میکند؟

من به ایده تجربی کار کردن احترام میگذارم و فکر میکنم بسیاری از هنرمندان با این مضمون مشکل دارند،چرا که تحت فشار فعالیت آکادمیک محور و تخصصی قرار میگیرند.هنر یعنی تغییر و حرکت،تغییر بدون تجربه رخ نمیدهند.من همیچنین فکر میکنم فعالیت تحت شرایط محدود کننده باعث فقدان منبع و نوآوری میشود.با تکیه بر کنجکاوی،علاقه و نیاز به اکتشاف،راه های بسیاری برای به دست آوردن مهارت و دانش وجود دارد.در روند تدریس،به دانشجویانم یاد آوری میکنم که رشد و تدریج با ذهنی مستقل و توسط خود آموزی رخ میدهد.

 

 

[1] Transmedia artist

[2] Philip Mantione

[3] Sound artist

[4] Nietzsche Was A Man(“A” is intentionally capitalized)

 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

سایت های مرتبط با آلیس استپانیان :

www.alyssestepanian.com

www.manipulatedimage.com